Werkverlichting kiezen

Als in het najaar de dagen korter en donkerder worden, is goede werkverlichting van groot belang bij het uitvoeren van je werkzaamheden. Het kiezen van de juiste verlichting is echter niet zo eenvoudig. Er zijn namelijk vele soorten lampen verkrijgbaar met elk bijzondere eigenschappen. Welke ontwikkelingen zijn er op dit gebied en waar moet je op letten bij de keuze voor werkverlichting?

Ledverlichting: de nieuwe standaard

Alle nieuwe werkverlichting is voorzien van een ledlamp. Met led (light emitting diode) bespaar je veel energie vergeleken met bijvoorbeeld de traditionele halogeenlamp die in de bouw nog vaak voorkomt. Waar halogeen weliswaar goedkoper is, produceert het ook meer warmte en gaat deze variant korter mee. De ledlamp is duurzamer, veiliger en efficiënter en kan met minder vermogen toch hetzelfde licht produceren. Toch zegt het wattage van een lamp niets over de lichtopbrengst ervan, uitgedrukt in lumen. Er is dus meer om rekening mee te houden dan alleen het (energie)verbruik van een lamp.

Lichtopbrengst en kleurtemperatuur

De lichtopbrengst van verlichting is belangrijk in de bouwsector. Soms wordt om fel licht gevraagd, soms juist niet. Bekijk dus het aantal lumen wanneer je een grote lichtopbrengst nodig hebt en niet het aantal watt. Sommige werkverlichting heeft verschillende standen waarmee je meerdere aantallen lumen kan bereiken. Dit kan handig zijn wanneer je bijvoorbeeld veel verschillende klussen uitvoert die allen om een ander type licht vragen. Denk bijvoorbeeld aan een kruipruimte isoleren en schilderwerk uitvoeren in hetzelfde huis. Naast het aantal lumen kan ook de lichtkleur (uitgedrukt in het aantal Kelvin) nog belangrijk zijn. Gemiddeld daglicht bedraagt 5.000K en is witachtig van kleur. Hoe lager het aantal Kelvin, hoe ‘sfeervoller’ de lichtkleur vergeleken met wit licht. Kaarslicht is bijvoorbeeld rond de 2.000K, een heldere, blauwe hemel bedraagt wel rond de 9.000K. Het aantal Kelvin (K) heeft geen effect op schaduwen. De schaduwen worden verholpen door het lichtbundelpatroon. De lichtkleur kan van grote invloed zijn op je werk, als schilder wil je bijvoorbeeld zoveel mogelijk licht hebben wat op daglicht lijkt.

Omgevings- en doelverlichting

Naast het energieverbruik, de lichtopbrengst en lichtkleur kan je nog op meer aspecten letten wanneer je werkverlichting kiest. Heb je behoefte aan een lamp die gericht een doel beschijnt zodat je hier goed zichtbaar aan kan werken? Een lamp die een complete muur kan beschijnen, bijvoorbeeld bij stucwerkzaamheden? Of moet de lamp een (deel van een) bouwplaats verlichten? De keuze tussen bijvoorbeeld een persoonlijke lamp, werklamp, zoeklamp, staande lamp of terreinlamp is dus een belangrijke en zal per situatie of zelfs beroep variëren. Ook de positie van de verlichting is hierbij een aandachtspunt: kan je deze bijvoorbeeld makkelijk op.hangen, met een magneet bevestigen of op een statief plaatsen?

IP-code en IK-waarde

Ook de robuustheid van de verlichting is van belang. Een lamp op een bouwplaats trekt stof aan en mag niet snel vastlopen. Het risico dat je hem omver tikt, is altijd aanwezig, zeker als je in kleine ruimten werkt. Het is dan wel zo prettig als de lamp niet kapot gaat. Twee belangrijke indicatoren op dit gebied zijn de IP-code en IK-waarde. De IP-code geeft aan hoe de lamp bestand is tegen water en stof. Dit getal heeft twee cijfers, waarbij het eerste van nul tot zes loopt en het tweede van nul tot acht. Hoe hoger de getallen, hoe water- en stofbestendiger de lamp. De IK-waarde staat voor de slagvastheid van de verlichting (IK 1 t/m 10, waarbij 1 heel laag is en 10 zeer impactbestendig).

Werkverlichting voor iedere klus

Hieronder uitgelicht welk soort verlichting je het beste voor je klus kunt gebruiken en suggesties voor een product.

Zie je niet de hele tabel, bijvoorbeeld op tablet of mobiel, gebruik dan de scrollbalk om van links naar rechts te bewegen.

 

Product

Type klus

Gewenste prestatie

Festool Syslite DUO-setStucwerkBrede lichtstraal, geschikt voor een groot muuroppervlak en schilderwerk
Milwaukee M18 SAL-0SchilderwerkBrede lichtstraal, lijkend op daglicht, meerdere standen
Milwaukee L4 FL-201Houtbewerking van kleine onderdelenSmalle lichtstraal, focus op één punt of gedeelte
Milwaukee M12 AL-OTerreinverlichtingGeschikt voor verlichting van een grotere ruimte, verplaatsbaar
Milwaukee M18 SLSP-0Kruipruimte isolerenGoede verlichting complete ruimte, aanpasbare lichtstand

Overige aandachtspunten

Naast de eerder genoemde zaken zijn onderstaande punten ook belangrijk bij het kiezen van de juiste werkverlichting:
  • Is de verlichting voorzien van een accu of snoer? En in het geval van een accu, hoe lang gaat deze mee zonder op te laden?
  • Werk je met een 12V halogeenlamp en transformator? Let op! Je kan deze halogeenlamp niet zomaar vervangen door een ledlamp. De spanning van de transformator kan hier niet geschikt voor zijn, dus controleer dit voordat je de lamp vervangt.
  • Bevat de lamp handige extra’s waarmee je slimmer kan werken, bijvoorbeeld een usb-poort om andere apparaten mee op te laden? Of een wifi-connectie waardoor hij vanaf je smartphone is aan te sturen?